حمد الله مستوفي قزويني
110
تاريخ گزيده
به اردشير داد ، [ تا چون شاپور بن شاپور بزرگ شد به دو سپرد ] [ 1 ] . مردى عاقل بود . [ دل در دولت عاريتى نبست ] [ 2 ] و با مردم نيكوئى كرد . بدين سبب نيكوكار لقب يافت . چون برادرزاده اش ، به حد مردى رسيد ، ملك به دو تسليم كرد و خود كرانه گزيد . [ 3 ] مدت دولت او [ ده سال ] [ 4 ] . شاپور ابن شاپور بن اورمزد بن نرسى بن بهرام بن بهرام بن بهرام بن اورمزد بن شاپور بن اردشير بن ساسان بعد از عم پادشاه شد . شكار دوست بود . در نخجيرگاه بادى سخت بر آمد و ستون بارگاه بشكست بر سر او آمد بدان در گذشت . پادشاهى او پنج سال و چهار ماه . [ شروين و خوروين ] [ 5 ] معاصر او بودند . پادشاه روم را در حالت رحلت [ پسر كودك بود ] . [ 6 ] پيش شاپور فرستاد كه كسى را بفرست تا ملك مضبوط دارد و چون پسرم بزرگ شود به دو سپارد . شاپور شروين را بفرستاد تا بر ملك روم حاكم شد . چون پسر قيصر به حد مردى رسيد ، شروين ملك به دو سپرد . او شروين را اجازت مراجعت نداد و در روم نگه داشت . شروين تا عهد بهرام در روم بماند . نام شروين در اشعار پهلوى بسيار است . كتابيست در عشق نامهء او [ شروينيان ] [ 7 ] خوانند . بهرام ابن شاپور بن اورمزد بن نرسى بن بهرام بن بهرام بن بهرام بن اورمزد بن شاپور بن اردشير بن ساسان بعد از پدر پادشاه شد . چون بعهد پدر حاكم كرمان بود ، او را كرمانشاه خواندند . ظالم و جبار صفت بود ، قصهء مظلومان نخواندى و داد كس ندادى [ 8 ]
--> [ 1 ] - ق ، ندارد [ 2 ] - م ، ندارد [ 3 ] - درين قسمت كتاب ، با تاريخ طبرى اختلاف فاحش دارد و بقول طبرى او را بعد از 4 سال خلع كردند . طبرى ج 1 ص 496 و طبقات ناصرى ج 1 ص 192 . [ 4 ] - م ، ك ، ر : دوازده سال . [ 5 ] - ك : شيروتن و خوروتن [ 6 ] - ك : پسرى . . . [ 7 ] - ر ، ب : او را شروينيان - م : شروينيان ف : و شروينيان . در تاريخ حمزه زمان اين شروين ، زمان يزد گرد پدر يزد گرداثيم ذكر شده بدين ترتيب : « فيزدجرد الذى اغفلوه و اسقطوا اسمه كان اجل من ابنه يزدجرد بن الاثيم و هو صاحب شروين الدستنى لا الاثيم . » [ 8 ] - در طبرى درست بر خلاف اين آمده : . . . و كان حسن السياسة لرعيته و محمودا فى امره . ج 1 ص 496